नेपालबाट विदेश पढ्न शिक्षा कर्जा: धितो, किस्ता स्थगन, विदेशी मुद्रा र NOC

हरेक वर्ष एक लाखभन्दा बढी नेपाली विद्यार्थी विदेश पढ्न जान्छन्, र ठूलो हिस्साले परिवारको जग्गा वा घर धितो राखेर बैंक कर्जाबाट खर्च जुटाउँछन्। कर्जा आफैंमा सरल छ। त्यस वरपरका विवरण, नो अब्जेक्सन सर्टिफिकेट, किस्ता स्थगन, विनिमय दर, यिनैमा परिवार अल्झिन्छन्। यहाँ पूरा तस्बिर छ।

कर्जाले के ढाक्छ र कति

बैंकले विश्वविद्यालयको बिल अनुसार किस्तामा शिक्षण शुल्क, बसाइ खर्च, हवाई भाडा र बिमा भुक्तानी गर्छ। सामान्य रकम देश र धितो अनुसार रु २० लाख देखि रु १ करोड सम्म हुन्छ। हालैको विनिमय दरमा प्रति वर्षको मोटामोटी कुल लागत:

धेरैजसो परिवारले पहिलो वर्ष र दोस्रो वर्षको केही अंशका लागि ऋण लिन्छन्, बाँकी पार्ट-टाइम कामले ढाक्ने अपेक्षामा। बैंकलाई यो थाहा छ र प्रायः पहिलो वर्षको कुल र केही मार्जिन जोडेर कर्जा तय गर्छ।

धितो: परिवारको जग्गा वा घर

नेपालमा शिक्षा कर्जा लगभग सधैं धितोमा हुन्छ। बैंकले विद्यार्थीका आमाबुवा वा नजिकको नातेदारको सम्पत्ति दृष्टिबन्धक राख्छ, जसले जमानीकर्ताका रूपमा हस्ताक्षर गर्छन्। अपेक्षा गर्नुहोस्:

• सम्पत्तिको संकटकालीन मूल्याङ्कनको ५० देखि ७०% कर्जा।
• घर कर्जा जस्तै स्वामित्व जाँच: लालपुर्जा, चार किल्ला, बाटो, तिरोको रसिद।
• विद्यार्थी मुख्य ऋणी र आमाबुवा सह-ऋणी, किनकि विद्यार्थीको आय अझै छैन।

केही बैंकमा सानो रकमका लागि धितो बिनाको शिक्षा कर्जा छ, प्रायः रु १० लाखभन्दा कम र धेरै बढी प्रिमियममा। सुन पनि धितो राख्न सकिन्छ; हाम्रो सुन कर्जा गाइड हेर्नुहोस्।

शिक्षा मन्त्रालयको NOC

बैंकमार्फत विदेश शिक्षण शुल्क पठाउन शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयको नो अब्जेक्सन लेटर चाहिन्छ। यो अफर लेटर, शैक्षिक प्रमाणपत्र, नागरिकता र सानो शुल्क बुझाएपछि प्रति संस्था र प्रति कार्यक्रम जारी हुन्छ। यो बिना बैंकले तपाईंको कोर्सका लागि विदेशी मुद्रा पठाउन सक्दैन, र राष्ट्र बैंकको विदेशी विनिमय नियमले भुक्तानी रोक्छ।

NOC ले नै बैंकको खातामा कर्जालाई "व्यक्तिगत" होइन "शिक्षा" बनाउँछ, जसले तपाईंलाई कम शिक्षा प्रिमियम दिलाउँछ।

किस्ता स्थगन: भुक्तानी बिदा

पढ्दा किस्ता तिर्नु पर्दैन। बैंकले कोर्सको अवधि र काम खोज्न थप ६ देखि १२ महिना को स्थगन दिन्छ। त्यस अवधिमा ब्याजको के हुन्छ भन्ने फरक फरक छ र यसले ठूलो फरक पार्छ:

• ब्याज मासिक तिर्ने। आमाबुवाले ब्याज तिर्छन्, जस्तै ९% मा रु ४० लाखको कर्जामा महिनाको रु ३०,०००, साँवा पर्खिन्छ। कुल हिसाबमा सबैभन्दा सस्तो विकल्प।
• ब्याज पुँजीकरण। ब्याज कर्जामा जोडिन्छ र ठूलो रकममा भुक्तानी सुरु हुन्छ। सुविधाजनक, तर पहिलो किस्ताअघि रु ४० लाखको कर्जा रु ५० लाख बन्न सक्छ।

कुन लागू हुन्छ सोध्नुहोस्। स्थगनपछि कर्जा ५ देखि १० वर्ष को सामान्य किस्ता कर्जामा बदलिन्छ।

ब्याजदर र शुल्क

शिक्षा कर्जाको दर आधार दर र २ देखि ४%, परिवर्तनशील। प्रशोधन शुल्क प्रायः ०.५ देखि १%। हाम्रो शिक्षा कर्जा पृष्ठ मा हालका दर तुलना गर्नुहोस्। सरकारले ब्याज अनुदान सहितको सहुलियतपूर्ण शिक्षा कर्जा पनि चलाउँछ, तर त्यो नेपाल भित्रको पढाइका लागि हो र केही लाख रुपैयाँमा सीमित छ, त्यसैले विदेशको डिग्रीमा काम लाग्दैन।

कसैले नबताउने जोखिम: विनिमय दर

तपाईंको कर्जा रुपैयाँमा छ। शुल्क डलर, पाउन्ड, अस्ट्रेलियन डलर वा येनमा। पछिल्लो दशकमा रुपैयाँले अमेरिकी डलरका तुलनामा करिब एक तिहाइ मूल्य गुमायो। आवेदन गर्दा वर्षको AUD ३०,००० भनिएको कोर्स रुपैयाँ खस्कियो भने दोस्रो वर्षसम्म रु ३ देखि ४ लाख महँगो हुन सक्छ। कर्जा रकममा १० देखि १५% कुसन राख्नुहोस्, वा आवश्यक परेको बेला मात्र झिक्ने सीमा बैंकबाट स्वीकृत गराउनुहोस्।

भुक्तानीमा उल्टो लागू हुन्छ। स्नातकले विदेशमा काम गरेर विदेशी मुद्रामा कमाउँछ भने कमजोर रुपैयाँले रुपैयाँको किस्ता वास्तविक हिसाबमा सस्तो बनाउँछ।

तयार गर्नुपर्ने कागजात

हाम्रो घर कर्जा कागजात सूची का सम्पत्ति र पहिचानका कागजात बाहेक यी ल्याउनुहोस्: अफर लेटर वा CoE, शुल्क तालिका, शैक्षिक ट्रान्सक्रिप्ट, IELTS वा समकक्ष स्कोर, पासपोर्ट, NOC, र आमाबुवाको आय प्रमाण। बैंकले कर्जा स्वीकृति पत्र पनि दिन्छ जसलाई दूतावासले भिसाका लागि कोषको प्रमाणका रूपमा स्वीकार गर्छन्।

स्थगन अवधिको ब्याज र स्नातकपछिको किस्ता हेर्न शिक्षा कर्जा क्याल्कुलेटर प्रयोग गर्नुहोस्, अनि तपाईंको धितो र देशसँग कुन बैंक मिल्छ हाम्रो योग्यता उपकरण मा हेर्नुहोस्।